بر طبق آمار، ۹۸ درصد از کاربرانی که از یک سایت بازدید میکنند، بدون اینکه خرید یا ثبتنام کنند، از سایت خارج میشوند و فقط ۱ تا ۲ درصد از کاربران هستند که در بازدید اول خود، در سایت ثبتنام کرده یا از آن خرید میکنند. این نرخ بالای فرار کاربران، چالشی جدی در دنیای تجارت الکترونیک است. برای مقابله با این چالش، ریتارگتینگ یا هدفگیری مجدد به وجود آمده است. این روش یک استراتژی حیاتی در آموزش دیجیتال مارکتینگ اصفهان است که به کسبوکارها کمک میکند تا سودآوری خود را از دست ندهند.
ریتارگتینگ یک روش تبلیغاتی است که با استفاده از آن میتوانید بر اساس صفحاتی از سایتتان که در گذشته کاربر از آنها بازدید کرده، اطلاعاتی در مورد نیازها و سلیقه آن کاربر به دست آورید و متناسب با آن سلیقه و نیاز، تبلیغات خود را شخصیسازی کرده و برای آن ارسال کنید. در این مقاله قصد داریم که بهطور مفصل و به زبان ساده به شما بگوییم که ریتارگتینگ چیست و چگونه کار میکند.
تفاوت ریتارگتینگ با دیگر روشهای تبلیغاتی آنلاین
در روش ریتارگتینگ، تبلیغات شما فقط به کاربرانی که در گذشته حداقل یکبار سایت شما و یا بخش خاصی از سایت شما را بازدید کردهاند و یا مشتریانی که در سایت شما ثبتنام کردهاند، نمایش داده میشود. در اصل کاربران بالقوه و بالفعل سایتتان هدفگیری مجدد میشوند.
اما در سایر روشهای تبلیغاتی، تبلیغات شما به تمام کاربران، حتی اشخاصی که تا بهحال سایت شما را ندیدهاند نیز نمایش داده میشود. این تفاوت در مخاطب هدف، تبلیغات آنلاین چیست؟ را از یک ابزار عمومی به یک استراتژی بسیار متمرکز و کمهزینهتر تبدیل میکند. ریتارگتینگ به جای هدف قرار دادن جمعیت انبوه، بر روی افرادی سرمایهگذاری میکند که از قبل نوعی علاقه به برند شما نشان دادهاند.
نحوه رهگیری مشتریان در ریتارگتینگ
نحوه کار هدفگیری مجدد یا ریتارگتینگ به این صورت است که شما کدی که SDK یا پیکسل نامیده میشود را در همه صفحات یا قسمتی از سایت خود قرار میدهید. اما این کد برای کاربران سایت قابل دیدن نیست و تأثیری بر نحوه عملکرد سایت نمیگذارد.
از این پس این کد به مرورگر هر کاربری که وارد سایت شد و از سایت شما بازدید کرد، یک کوکی (Cookie) اضافه میکند و این کاربر به لیست مخاطبین سایت اضافه میشود. سپس هر بار که این مخاطب از سایتهای دیگر بازدید میکند، تبلیغاتی بر اساس نوع نیاز یا علاقه او به آن نمایش داده میشود. بر این اساس میتوانید مطمئن باشید که تبلیغات شما تنها به کاربرانی که حداقل یکبار از سایت شما بازدید کردهاند فرستاده میشوند.
تعریف ریمارکتینگ و تفاوت کلیدی آن با ریتارگتینگ
ریمارکتینگ و ریتارگتینگ در اصل یک عمل را انجام میدهند: برقراری ارتباط مجدد با مشتریان بالقوه. اما ریمارکتینگ بهطور خاص توسط گوگل ادز (Google Ads) معرفی شده است و تفاوتش با ریتارگتینگ در این است که:
- ریمارکتینگ (Google Ads): عمدتاً بر اساس ایمیل و لیستهای مخاطبین کار میکند. شما لیست ایمیل مشتریان را آپلود میکنید و گوگل تبلیغات را به این کاربران در سراسر شبکهاش نمایش میدهد (مانند جیمیل، یوتیوب).
- ریتارگتینگ (عمومی): عمدتاً بر اساس کوکی مرورگر کار میکند و توسط شبکههای تبلیغاتی مختلف (مثل فیسبوک یا شبکههای نمایشگر) ارائه میشود.
امروزه این دو اصطلاح اغلب بهجای یکدیگر استفاده میشوند، اما در محیط گوگل ادز، ریمارکتینگ یک روش جامعتر شامل لیست ایمیل و کوکیها است.
موثرترین روش استفاده از ریتارگتینگ: تقسیمبندی و شخصیسازی
کلید موفقیت در ریتارگتینگ، پرهیز از نمایش یک تبلیغ یکسان به همه افراد است. در ریتارگتینگ، میتوانید کاربران را دستهبندی کنید؛ مثلاً بر اساس:
- محصولی که جستجو کردهاند.
- موضوع صفحاتی که مشاهده کردهاند.
- کاربرانی که سبد خرید خود را رها کردهاند (Abandoned Cart).
- کاربرانی که به صفحه “تماس با ما” مراجعه کردهاند اما فرم را پر نکردهاند.
سپس باید تبلیغات را مرتبط با آن محصول یا موضوع مورد علاقه برایشان بفرستید. این سطح از شخصیسازی، کارایی کمپینهای ریتارگتینگ را بهطور فزایندهای بالا میبرد.
دو نوع تبلیغات ریتارگتینگ
۱. ثابت یا استاتیک (Static Retargeting): در این روش، تعدادی قالب تبلیغاتی ثابت ایجاد میکنید و تنظیم میکنید که این تبلیغات به کاربران و بر اساس صفحات و محتوایی که کاربر از آن بازدید کرده، نمایش داده شود. بهتر است در صورتی که محصولات و خدمات محدودی دارید و تعداد آنها زیاد نیست، از این روش استفاده کنید.
۲. پویا یا دینامیک (Dynamic Retargeting): در ریتارگتینگ پویا، تبلیغات بهطور خودکار متناسب با فعالیت کاربر در برابر او ظاهر میشود. در این روش برعکس روش استاتیک، تبلیغات برای اشخاص مختلف کاملاً متفاوت است؛ به این صورت که دقیقاً همان محصولی که کاربر مشاهده کرده اما نخریده است، در تبلیغ به او نمایش داده میشود.
- در ریتارگتینگ پویا، تبلیغات با محتوای عکس و متن و ویدئو و… بهصورت ریسپانسیو میباشند، یعنی بهطور خودکار اندازه نمایش آنها با هر اندازهای (اعم از دسکتاپ، تبلت و موبایل) تطبیق پیدا میکند.
- معمولاً سیستمهایی که محصولات فراوانی جهت ارائه دارند (مانند فروشگاههای آنلاین بزرگ)، از ریتارگتینگ پویا استفاده میکنند.
مزایای حیاتی استفاده از ریتارگتینگ برای کسبوکار
استفاده از ریتارگتینگ یکی از کارآمدترین روشها برای بهبود نرخ تبدیل (Conversion Rate) و کاهش هزینههای جذب مشتری (CAC) است.
- افزایش آگاهی از برند (Brand Awareness): این روش باعث میشود که بهطور مجدد با کاربرانی که از قبل از سایت بازدید کردهاند، تعامل و ارتباط برقرار کرده و در اثر این ارتباط بیشتر، آگاهی از برند خود را افزایش دهید.
- افزایش نرخ فروش: زمانی که به کاربران، تبلیغاتی مرتبط با محصولاتی از سایت که متناسب با نیاز یا علاقه اوست نمایش میدهید، احتمال فروش محصول یا کالای خود را بهطور قابل توجهی افزایش میدهید.
- افزایش ترافیک و تعامل: با نمایش تبلیغات متناسب با سلیقه افراد، احتمال کلیک بر روی محصولات و تبلیغات را افزایش میدهید و در نتیجه ترافیک سایت افزایش مییابد؛ ترافیکی که از قبل علاقهمند بوده است.
انواع استراتژیهای ریتارگتینگ
ریتارگتینگ یک مفهوم گسترده است و میتواند در پلتفرمها و روشهای مختلف پیادهسازی شود:
۱. وبسایت ریتارگتینگ (Website Retargeting): در این حالت، تبلیغات شما فقط به کاربرانی که از سایت شما بازدید کردهاند، نمایش داده میشود و میتوانید تلاش کنید که خریدهای نیمهتمام را به خرید قطعی تبدیل کنید و از تعداد خریدهای نیمهتمام بکاهید.
۲. ایمیل ریتارگتینگ و CRM ریتارگتینگ: ایمیل ریتارگتینگ سنتی که بر اساس باز کردن ایمیل توسط کاربر و ذخیره کوکی در مرورگر او کار میکرد، امروزه کمتر استفاده میشود. راهحل جایگزین، استفاده از CRM ریتارگتینگ است. در این روش، شما باید لیست آدرس ایمیل کاربران خود را در اختیار سرویسدهنده ریتارگتینگ قرار دهید تا تبلیغات را بر اساس این آدرسها به کاربران نمایش دهد (مانند Custom Audiences در فیسبوک).
۳. ریتارگتینگ در شبکههای اجتماعی (Social Media Retargeting): اگر از ریتارگتینگ در شبکههای اجتماعی استفاده کنید، به آن ریتارگتینگ در شبکههای اجتماعی گفته میشود. شبکههای اجتماعی یوتیوب، توییتر، فیسبوک و لینکدین قابلیت ریتارگتینگ پیشرفتهای دارند.
۴. ریتارگتینگ جستجو (Search Retargeting): این روش با سایر روشهای ریتارگتینگ تفاوت دارد. دیگر روشها سعی در جذب کاربرانی دارند که حداقل یکبار از سایت شما بازدید کردهاند، اما ریتارگتینگ جستجو تبلیغات شما را به کاربرانی نمایش میدهد که در رابطه با کار شما در موتورهای جستجو (مانند گوگل) جستجو کرده باشند. مثلاً اگر سایت شما در رابطه با فروش گوشی موبایل است، کاربرانی که از کلمه کلیدی “گوشی” یا “موبایل” در جستجوهای خود استفاده کردهاند را هدف قرار میدهد.
راهنمای عملی برای بازگشت مشتری
برای اجرای یک کمپین ریتارگتینگ موفق، صرفاً نصب پیکسل کافی نیست. باید استراتژیهای زیر را به کار ببندید:
- فیلتر کردن خریداران: همیشه مشتریانی که اخیراً خرید کردهاند را از لیست ریتارگتینگ حذف کنید، چرا که نمایش تبلیغ تکراری به آنها، تجربه کاربری منفی ایجاد میکند.
- محدود کردن دفعات نمایش (Frequency Capping): تبلیغات خود را به تعداد محدودی در روز یا هفته محدود کنید تا از ایجاد حس آزاردهندگی (Ad Fatigue) برای کاربران جلوگیری شود.
- تغییر خلاقیت (Ad Creative Refresh): طراحی و پیام تبلیغات خود را بهصورت دورهای تغییر دهید تا جذابیت بصری حفظ شده و کاربران نسبت به تبلیغات شما بیتفاوت نشوند.
اگر در پی یک شرکت قابل اعتماد برای طراحی و اجرای کمپینهای ریتارگتینگ پیچیده هستید، کارشناسان مجرب دیجیتال مارکتینگ در شرکت پدیده تجارت میتوانند بهترین راهکارهای این حوزه را برای کسبوکار شما سفارشیسازی کنند. ما همچنین دورههای آموزشی تخصصی را برای علاقهمندان به آموزش دیجیتال مارکتینگ برگزار میکنیم. برای دریافت مشاوره رایگان و آغاز برنامهریزی یک استراتژی ریتارگتینگ مؤثر، از طریق وبسایت شرکت پدیده تجارت با ما در ارتباط باشید و سطح بازگشت سرمایه خود را تضمین کنید.
سؤالات متداول (FAQ) در مورد ریتارگتینگ و بازاریابی مجدد
۱. محدودیت دفعات نمایش (Frequency Capping) در ریتارگتینگ چیست و چرا برای جلوگیری از آزار مخاطب ضروری است؟
محدودیت دفعات نمایش (Frequency Capping) ابزاری است که به بازاریابان این امکان را میدهد تا تعداد دفعاتی که یک تبلیغات خاص در یک دوره زمانی مشخص (مثلاً در یک روز یا هفته) به یک کاربر واحد نمایش داده میشود، کنترل کنند. این ویژگی برای کمپینهای ریتارگتینگ ضروری است، زیرا تکرار بیش از حد یک تبلیغات واحد (مثلاً بیش از ۵ بار در روز) میتواند منجر به “خستگی تبلیغاتی” (Ad Fatigue) شود.
وقتی کاربران بیش از حد یک تبلیغات را میبینند، نهتنها احتمال کلیک کردن آنها کاهش مییابد، بلکه میتواند باعث ایجاد حس منفی و آزاردهندگی نسبت به برند شما شود. هدف اصلی ریتارگتینگ، یادآوری برند و محصول است، نه تحت فشار قرار دادن کاربر.
۲. مفهوم لیستهای سفارشی (Custom Audiences) در پلتفرمهای اجتماعی (مانند فیسبوک) چه ارتباطی با CRM ریتارگتینگ دارد؟
لیستهای سفارشی (Custom Audiences) در پلتفرمهایی مانند فیسبوک و لینکدین، روشی برای پیادهسازی CRM ریتارگتینگ هستند. این ابزار به شما امکان میدهد لیست آدرسهای ایمیل یا شماره تلفنهای مشتریان موجود خود را (که قبلاً از طریق CRM یا سیستم فروش جمعآوری کردهاید) در پلتفرم آپلود کنید.
پلتفرم سپس تلاش میکند تا این لیست را با پروفایلهای موجود کاربرانش مطابقت دهد. این فرآیند، تبلیغکنندگان را قادر میسازد تا تبلیغات هدفمند خود را بر اساس دادههای دقیق آفلاین (مانند سابقه خرید یا وفاداری مشتری) بهصورت آنلاین نمایش دهند و کمپینهای هدفگیری مجدد بسیار دقیق و شخصیسازی شدهای ایجاد کنند.
۳. مفهوم Window Duration (مدت زمان پنجره) در کمپینهای ریتارگتینگ چیست و چه تأثیری بر هزینهها دارد؟
Window Duration (مدت زمان پنجره) به حداکثر مدتی (مثلاً ۳۰ روز یا ۹۰ روز) اشاره دارد که یک کاربر پس از بازدید از وبسایت شما، در لیست ریتارگتینگ باقی میماند. این مدت زمان مشخص میکند که شما تا چه زمانی مجاز به نمایش تبلیغات هدفگیری مجدد به آن کاربر هستید.
انتخاب مدت زمان مناسب در آموزش دیجیتال مارکتینگ بسیار حیاتی است:
- پنجره کوتاه (۷ روز): برای محصولات با چرخه خرید سریع و تصمیمگیری فوری (مانند خرید یک لباس) مناسب است.
- پنجره بلند (۹۰ روز): برای محصولات یا خدماتی با چرخه خرید طولانیتر و تحقیق بیشتر (مانند خدمات بیمه یا اتومبیل) مناسب است.بهطور کلی، هرچه Window Duration کوتاهتر باشد، کاربران هدفگیری شده “تازهتر” هستند و احتمال تبدیل آنها بالاتر است، اما لیست شما کوچکتر میشود.
۴. چگونه میتوان از ریتارگتینگ پویا (Dynamic Retargeting) برای کاهش نرخ رهاسازی سبد خرید (Cart Abandonment Rate) استفاده کرد؟
ریتارگتینگ پویا ابزاری فوقالعاده مؤثر برای کاهش نرخ رهاسازی سبد خرید است. این روش با استفاده از دادههای جمعآوری شده توسط پیکسل، دقیقاً میداند که کاربر چه کالاهایی را در سبد خرید رها کرده است.
استراتژی به این صورت است: پس از رها شدن سبد خرید، ریتارگتینگ پویا بهطور خودکار یک تبلیغات نمایش میدهد که شامل تصاویر دقیق همان محصولات رها شده توسط کاربر است. این تبلیغات اغلب با یک مشوق اضافی (مانند ارسال رایگان یا تخفیف محدود) همراه میشود. نمایش مجدد و شخصیسازی شده محصولات فراموش شده، به کاربر یادآوری میکند که فرآیند خرید را کامل کند و این امر بهطور مستقیم نرخ تبدیل را بهبود میبخشد.
۵. چه اطلاعاتی را باید از لیست ریتارگتینگ حذف کنیم تا کمپین کارآمدتر و اخلاقیتر باشد؟
برای حفظ کارایی ریتارگتینگ و همچنین رعایت اصول اخلاقی و تجربه کاربری (UX)، باید سه گروه اصلی از کاربران را از لیست خود حذف کنید (Exclusion Lists):
۱. خریداران اخیر: کاربرانی که در ۷ تا ۳۰ روز گذشته خرید نهایی را انجام دادهاند. نمایش تبلیغات خرید به آنها هدر دادن بودجه است، مگر اینکه بخواهید محصول مکمل را بفروشید.
۲. کاربران با نرخ دفع بالا (High Bounce Rate): کاربرانی که به سرعت از سایت خارج شدهاند (مثلاً کمتر از ۱۰ ثانیه در سایت بودهاند). این افراد بهاحتمال زیاد مخاطب هدف شما نیستند و صرفاً بودجه تبلیغات را مصرف میکنند.
۳. کاربران فعلی (Active Users): کاربرانی که همین اکنون در وبسایت شما هستند یا بهطور منظم از سایت شما بازدید میکنند. ریتارگتینگ باید بر کاربران “فراری” تمرکز کند.
حذف این گروهها، بهینهسازی بودجه تبلیغات را تضمین کرده و رضایت کاربر را افزایش میدهد.
